Τα προβλήματα των παραδοσιακών συστημάτων καθαρισμού αέρα με φίλτρα
Τα παραδοσιακά συστήματα καθαρισμού αέρα που βασίζονται σε φίλτρα (συμπεριλαμβανομένων των HEPA, Ηλεκτροστατικών, UV-C και PCO) έχουν τον ίδιο βασικό περιορισμό: επεξεργάζονται μόνο τον αέρα που περνά μέσα από τη συσκευή και δεν καθαρίζουν ενεργά ολόκληρο τον χώρο, τις εκτεθειμένες επιφάνειες, τις οσμές ή πολλούς αέριους ρύπους.
• Οι τεχνολογίες που βασίζονται σε φίλτρα συνήθως επιτυγχάνουν τη μέγιστη μείωση της συνολικής ρύπανσης ενός χώρου (περίπου 50% – Novoselac & Siegel 2009) μόνο μετά από παρατεταμένη λειτουργία.
• Ο αέρας που εξέρχεται από το φίλτρο αναμιγνύεται αμέσως με τον ακατέργαστο αέρα του χώρου, μειώνοντας τη συνολική αποτελεσματικότητα.
• Η στρωματοποίηση του αέρα, τα πρότυπα κυκλοφορίας του αέρα και η συνεχής εισαγωγή νέου αέρα σημαίνουν ότι μεγάλο μέρος του αέρα ενός χώρου ενδέχεται να μην περάσει ποτέ από το φίλτρο.
• Τα περισσότερα φίλτρα παγιδεύουν σωματίδια, αλλά δεν απομακρύνουν αποτελεσματικά οσμές, πτητικές οργανικές ενώσεις (TVOCs) ή πολλές χημικές ουσίες που βρίσκονται στον αέρα.
• Επειδή τα φίλτρα δεν δημιουργούν μια «αλυσίδα υδροξυλίων» (hydroxyl cascade), δεν εξουδετερώνουν ενεργά ρύπους και μικροοργανισμούς στις εκτεθειμένες επιφάνειες του χώρου.
Ακόμη και μεγαλύτεροι, ισχυρότεροι και πιο θορυβώδεις ανεμιστήρες μπορούν να φιλτράρουν περισσότερο αέρα, αλλά στην πράξη δεν μπορούν να ξεπεράσουν τους παραπάνω περιορισμούς.
Σύγκριση Τεχνολογιών Καθαρισμού Αέρα
Περιορισμοί Άλλων Τεχνολογιών
Τι είναι;
Ένα φίλτρο HEPA (High Efficiency Particulate Air Filter – Φίλτρο Υψηλής Απόδοσης Σωματιδίων Αέρα) πρέπει να πληροί συγκεκριμένα πρότυπα απόδοσης όσον αφορά την ικανότητά του να αφαιρεί από τον αέρα σωματίδια άνω ενός συγκεκριμένου μεγέθους που διέρχονται μέσα από το φίλτρο.
Περιορισμοί
Όλα τα παραδοσιακά συστήματα καθαρισμού αέρα που βασίζονται σε φίλτρα (συμπεριλαμβανομένων των HEPA, Ηλεκτροστατικών, UV-C κ.λπ.) έχουν τους ίδιους βασικούς περιορισμούς: φιλτράρουν μόνο ορισμένους τύπους ρύπων και καθαρίζουν αποκλειστικά τον αέρα που περνά μέσα από τη συσκευή.
• Οι τεχνολογίες που βασίζονται σε φίλτρα επιτυγχάνουν τη μέγιστη μείωση της συνολικής ρύπανσης ενός χώρου (συνήθως περίπου 50% – Novoselac & Siegel 2009) μόνο μετά από περισσότερο από μία ώρα συνεχούς λειτουργίας.
• Τα φίλτρα αφαιρούν σωματίδια από τον αέρα που περνά μέσα από αυτά, όμως ο καθαρισμένος αέρας αναμιγνύεται αμέσως με τον ακατέργαστο αέρα του χώρου, μειώνοντας τη συνολική αποτελεσματικότητα.
• Η στρωματοποίηση του αέρα (λόγω της ανόδου του θερμού αέρα), τα ρεύματα κυκλοφορίας και το γεγονός ότι ο αέρας του χώρου ανανεώνεται συνεχώς από νέο αέρα που εισέρχεται από έξω, σημαίνουν ότι μεγάλο μέρος του αέρα ενός δωματίου ενδέχεται να μην περάσει ποτέ από το φίλτρο. Το φαινόμενο αυτό συχνά επιδεινώνεται όταν η παροχή αέρα της συσκευής δεν είναι επαρκής για το μέγεθος του χώρου.
• Τα φίλτρα συνήθως παγιδεύουν μόνο σωματίδια και όχι αέριους ρύπους, οσμές ή πτητικές οργανικές ενώσεις (TVOCs).
• Επειδή τα φίλτρα δεν δημιουργούν μια «αλυσίδα υδροξυλίων» (hydroxyl cascade), δεν απολυμαίνουν εκτεθειμένες επιφάνειες ούτε εξουδετερώνουν ιούς, βακτήρια, σπόρια μούχλας ή γύρη μέσα στον χώρο.
• Παρότι μεγαλύτεροι, ισχυρότεροι και πιο θορυβώδεις ανεμιστήρες μπορούν να φιλτράρουν μεγαλύτερο όγκο αέρα, στην πράξη δεν μπορούν να ξεπεράσουν τους παραπάνω περιορισμούς.
Τι είναι;
Ορισμένοι κατασκευαστές έχουν αναπτύξει συσκευές καθαρισμού αέρα που βασίζονται στην τεχνολογία Φωτοκαταλυτικής Οξείδωσης (PCO) ή PECO. Τα συστήματα αυτά παράγουν ρίζες υδροξυλίου ή άλλους οξειδωτικούς παράγοντες στο εσωτερικό της συσκευής, οι οποίοι αντιδρούν με τους ρύπους που περνούν μέσα από αυτή.
Περιορισμοί
Παρόλο που οι συσκευές PCO / PECO / Φωτοκαταλυτικής Οξείδωσης παράγουν ρίζες υδροξυλίου στο εσωτερικό τους, οι ρίζες αυτές έχουν εξαιρετικά μικρή διάρκεια ζωής (συνήθως λιγότερο από 0,2 δευτερόλεπτα), με αποτέλεσμα η δράση τους να μην επεκτείνεται ουσιαστικά πέρα από τη συσκευή.
Κατά συνέπεια, τα συστήματα αυτά εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως στο να περνούν οι ρύποι μέσα από τη συσκευή και επομένως παρουσιάζουν πολλούς από τους ίδιους περιορισμούς με τις παραδοσιακές τεχνολογίες καθαρισμού αέρα που βασίζονται σε φίλτρα:
• Επεξεργάζονται ενεργά μόνο τον αέρα που διέρχεται μέσα από τη συσκευή.
• Ο αέρας που εξέρχεται από τη συσκευή αναμιγνύεται αμέσως με τον ακατέργαστο αέρα του χώρου.
• Η αποτελεσματικότητά τους μειώνεται γρήγορα όσο αυξάνεται η απόσταση από τη συσκευή.
• Τα συστήματα PCO δεν επεξεργάζονται αποτελεσματικά τις εκτεθειμένες επιφάνειες σε ολόκληρο τον χώρο.
• Οσμές, αερομεταφερόμενοι ρύποι και μολυσματικοί παράγοντες που βρίσκονται μακριά από τη συσκευή ενδέχεται να παραμένουν ανεπηρέαστοι.
Πολλοί ισχυρισμοί μάρκετινγκ σχετικά με τη βασική τεχνολογία PCO υπονοούν ότι παράγονται αρκετές ρίζες υδροξυλίου ώστε να διαχέονται σε ολόκληρο τον χώρο και να καθαρίζουν αποτελεσματικά τον αέρα και τις επιφάνειες. Ωστόσο, ανεξάρτητες έρευνες δείχνουν ότι η δράση τους συνήθως περιορίζεται σε περιοχές κοντά στη συσκευή.
Τι είναι;
Οι συσκευές καθαρισμού αέρα με ιονισμό απελευθερώνουν ιόντα (ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια) στον αέρα. Τα ιόντα αυτά προσκολλώνται σε αιωρούμενα σωματίδια όπως σκόνη, καπνό και άλλους ρύπους, δίνοντάς τους ηλεκτρικό φορτίο. Τα φορτισμένα σωματίδια μπορεί στη συνέχεια να καθίσουν σε επιφάνειες ή να προσκολληθούν σε κοντινά αντικείμενα, απομακρύνοντας μέρος τους από τον αέρα.
Υπό ορισμένες συνθήκες και μετά από παρατεταμένη έκθεση, υψηλές συγκεντρώσεις ιόντων έχουν δείξει ότι μπορούν να μειώσουν τη βιωσιμότητα ορισμένων μικροοργανισμών.
Ωστόσο, οι πρακτικοί περιορισμοί της τεχνολογίας ιονισμού συχνά παραβλέπονται.
Περιορισμοί
• Όπως και τα φίλτρα HEPA, οι συσκευές ιονισμού επηρεάζουν κυρίως τα αιωρούμενα σωματίδια και έχουν περιορισμένη επίδραση σε αέριους ρύπους όπως οσμές, ενώσεις καπνού, πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs) και χημικούς ατμούς.
• Η συγκέντρωση των ιόντων μειώνεται γρήγορα όσο αυξάνεται η απόσταση από τη συσκευή, καθιστώντας δύσκολη τη διατήρηση αποτελεσματικών επιπέδων σε ολόκληρο τον χώρο.
• Η δράση τους συνήθως περιορίζεται στην περιοχή κοντά στη συσκευή και δεν επεκτείνεται ομοιόμορφα σε ολόκληρο το δωμάτιο.
• Τα σωματίδια που κατακάθονται σε επιφάνειες μπορούν εύκολα να επανέλθουν στον αέρα μέσω της καθημερινής δραστηριότητας, του καθαρισμού ή της κυκλοφορίας του αέρα.
• Ο ιονισμός συχνά μεταφέρει τους ρύπους από τον αέρα σε τοίχους, έπιπλα, υφάσματα και άλλες επιφάνειες. Εάν οι ρύποι αυτοί δεν απομακρυνθούν φυσικά μέσω καθαρισμού ή δεν εξουδετερωθούν, μπορούν να επανέλθουν στον αέρα όταν διαταραχθούν.
• Ακόμη και όταν τα σωματίδια απομακρύνονται από τον αέρα, δεν εξουδετερώνονται απαραίτητα και μπορεί να παραμένουν στις γύρω επιφάνειες.
• Ορισμένες τεχνολογίες ιονισμού ενδέχεται να παράγουν όζον ως παραπροϊόν. Αυξημένα επίπεδα όζοντος μπορούν να ερεθίσουν το αναπνευστικό σύστημα και ενδέχεται να μην είναι κατάλληλα για χώρους με ανθρώπινη παρουσία.
• Οι διαφημιστικοί ισχυρισμοί συχνά παρουσιάζουν τον ιονισμό ως λύση καθαρισμού αέρα και επιφανειών για ολόκληρο τον χώρο. Στην πράξη όμως, τα συστήματα ιονισμού δεν παρέχουν σταθερή και ομοιόμορφη επεξεργασία του αέρα και των εκτεθειμένων επιφανειών σε όλο το δωμάτιο.
Για τους λόγους αυτούς, οι συσκευές ιονισμού περιγράφονται συχνότερα ως συστήματα διαχείρισης σωματιδίων παρά ως ολοκληρωμένα συστήματα καθαρισμού και απολύμανσης αέρα και επιφανειών.
Τι είναι;
Τα συστήματα απολυμαντικής υπεριώδους ακτινοβολίας UV-C σε αεραγωγούς χρησιμοποιούν λαμπτήρες UV-C εγκατεστημένους στο εσωτερικό των αεραγωγών συστημάτων κλιματισμού και εξαερισμού (HVAC). Η ακτινοβολία UV-C μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA ή RNA μικροοργανισμών, μειώνοντας την ικανότητά τους να αναπαράγονται και να προκαλούν λοιμώξεις.
Περιορισμοί
• Η επεξεργασία με UV-C πραγματοποιείται μόνο μέσα στους αεραγωγούς του συστήματος HVAC και επηρεάζει μόνο τους ρύπους που περνούν αρκετά κοντά στη λάμπα.
• Οι αερομεταφερόμενοι ρύποι που βρίσκονται σε άλλα σημεία του χώρου δεν επηρεάζονται μέχρι να περάσουν τελικά μέσα από το σύστημα HVAC.
• Τα συστήματα UV-C δεν παρέχουν συνεχή επεξεργασία του αέρα σε ολόκληρο τον χώρο και δεν δημιουργούν ενεργή δράση καθαρισμού σε όλο το περιβάλλον όπου βρίσκονται άνθρωποι.
• Οι εκτεθειμένες επιφάνειες, τα έπιπλα, τα υφάσματα, οι τοίχοι και τα υπόλοιπα αντικείμενα του χώρου συνήθως δεν επηρεάζονται.
• Τα συστήματα UV-C δεν απομακρύνουν οσμές, πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), ενώσεις καπνού ή άλλους αέριους ρύπους.
• Η συσσώρευση σκόνης πάνω στις λάμπες μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητά τους και απαιτεί τακτική συντήρηση.
• Το κόστος εγκατάστασης, οι ηλεκτρικές απαιτήσεις και η περιοδική αντικατάσταση των λαμπτήρων μπορεί να είναι σημαντικά.
• Η λανθασμένη εγκατάσταση ή η άμεση έκθεση στην ακτινοβολία UV-C μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα ασφάλειας.
Παρόλο που η απολυμαντική ακτινοβολία UV-C μπορεί να είναι αποτελεσματική ως συμπληρωματική τεχνολογία σε συστήματα HVAC, δεν παρέχει ολοκληρωμένο καθαρισμό και απολύμανση αέρα και επιφανειών σε έναν κατειλημμένο χώρο.
Τι είναι;
Ένα σύστημα εκνέφωσης (Fogger) είναι μια συσκευή που διασπείρει ένα απολυμαντικό νέφος ή χημική ομίχλη σε ολόκληρο έναν χώρο, με σκοπό τη μείωση βακτηρίων, ιών, μούχλας και άλλων ρύπων.
Τέτοιου είδους χημικές «ομίχλες» μπορεί να είναι επικίνδυνες για τον άνθρωπο. Για τον λόγο αυτό, τα συστήματα εκνέφωσης χρησιμοποιούνται συνήθως για απολύμανση χώρων χωρίς την παρουσία ανθρώπων. Παρότι η διαδικασία μπορεί να είναι αποτελεσματική για σύντομο χρονικό διάστημα, παρουσιάζει αρκετούς περιορισμούς σε σύγκριση με τεχνολογίες που μπορούν να λειτουργούν με ασφάλεια 24 ώρες το 24ωρο σε κατειλημμένους χώρους.
Περιορισμοί
Ένας από τους σημαντικότερους περιορισμούς είναι ότι η επεξεργασία πραγματοποιείται μόνο κατά τη διάρκεια της διαδικασίας εκνέφωσης. Μόλις οι άνθρωποι επιστρέψουν στον χώρο, νέοι ρύποι και μικροοργανισμοί εισάγονται συνεχώς στο περιβάλλον.
Άλλοι περιορισμοί των συστημάτων εκνέφωσης περιλαμβάνουν:
• Απαιτούν εκπαιδευμένο προσωπικό και αυστηρή τήρηση διαδικασιών ασφαλείας.
• Δεν παρέχουν συνεχή προστασία μεταξύ των εφαρμογών. Μετά την ολοκλήρωση της απολύμανσης, οι ρύποι μπορούν να αρχίσουν να συσσωρεύονται ξανά άμεσα.
• Απαιτούν ο χώρος να είναι κενός από ανθρώπους και να παραμένει ασφαλισμένος ώστε να μην εισέλθουν κατά λάθος άτομα ή κατοικίδια κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.
• Αντικείμενα που ενδέχεται να επηρεαστούν από τα χημικά πρέπει να απομακρύνονται πριν από την εφαρμογή και να επανατοποθετούνται αργότερα.
• Απαιτούν τη μεταφορά, αποθήκευση και διαχείριση χημικών ουσιών που μπορεί να είναι επικίνδυνες.
Σε αντίθεση με τα συστήματα εκνέφωσης, η τεχνολογία OH-Feel έχει σχεδιαστεί για συνεχή λειτουργία σε κατειλημμένους χώρους, παρέχοντας συνεχή επεξεργασία του αέρα και των επιφανειών αντί για περιοδικές εφαρμογές απολύμανσης.
